Batatayan


Mga taong nababalisa sa waiting room ng ospital

Makitangis sa mga Tumatangis

00:0019:19
Patuloy ninyong aliwin ang isat isa at patibayin ang isat isa.”—1 TES. 5:11.

AWIT: 121, 75
NATATANDAAN MO BA?
Paano naglalaan ng kaaliwan si Jehova?
Anong mga teksto ang makatutulong sa mga namatayan?
Paano makapagbibigay ang kongregasyon ng kaaliwan sa mga nagdadalamhati?
1, 2. Bakit natin tatalakayin kung paano tayo makapagbibigay ng kaaliwan sa mga namatayan? (Tingnan ang larawan sa simula ng artikulo.)
HALOS isang taon pagkamatay ng aming anak na lalaki, nakadama kami ng matinding sakit ng damdamin,” ang sabi ni Susi. Sinabi naman ng isang brother na nang biglang mamatay ang misis niya, nakaranas siya ngdi-maipaliwanag na kirot sa katawan.” Nakalulungkot na napakarami ang dumaranas ng gayong matinding paghihirap. Hindi inaasahan ng maraming Kristiyano na mamamatay ang kanilang mga mahal sa buhay bago ang Armagedon. Namatayan ka man o may kilala kang nagdadalamhati, baka maisip mo, ‘Paano kaya matutulungan ang mga nagdadalamhati na makayanan ang pinagdaraanan nila?’

2 May mga nagsasabi na lahat ng sugat ay naghihilom sa paglipas ng panahon. Pero totoo ba iyan? “Nakita ko na mas tamang sabihin na ang ginagawa mo sa iyong panahon ang nakakatulong sa paghihilom,” ang sabi ng isang biyuda. Oo, gaya ng isang sugat, ang kirot sa damdamin ay puwedeng unti-unting gumaling kung maingat itong gagamutin. Ano kaya ang makatutulong sa mga namatayan para maghilom ang kanilang sugat sa damdamin?

SI JEHOVA—“ANG DIYOS NG BUONG KAALIWAN

3, 4. Bakit tayo makatitiyak na nauunawaan ni Jehova ang mga nagdadalamhati?
3 Si Jehova, ang ating mahabagin at makalangit na Ama, ang pangunahing pinagmumulan ng kaaliwan. (Basahin ang 2 Corinto 1:3, 4.) Siya ang pinakamagandang halimbawa ng empatiya, at tiniyak niya sa kaniyang bayan: “Ako ang Isa na umaaliw sa inyo.”—Isa. 51:12; Awit 119:50, 52, 76.

4 Naranasan mismo ng ating Ama ng magiliw na kaawaan ang pagkamatay ng mga minamahal niya, gaya nina Abraham, Isaac, Jacob, Moises, at Haring David. (Bil. 12:6-8; Mat. 22:31, 32; Gawa 13:22) Tinitiyak sa atin ng Salita ng Diyos na minimithi at pinananabikan ni Jehova ang panahon na bubuhayin niya silang muli. (Job 14:14, 15) Magiging masaya sila at magkakaroon ng magandang kalusugan. Tandaan din na dumanas ng napakasakit na kamatayan ang minamahal na Anak ng Diyosang isa nalubhang kinagigiliwan niya.” (Kaw. 8:22, 30) Hindi natin kayang ilarawan ang kirot na naramdaman ni Jehova dahil dito.—Juan 5:20; 10:17.

5, 6. Paano tayo inaaliw ni Jehova?
5 Makapagtitiwala tayo na kikilos si Jehova alang-alang sa atin. Kaya huwag tayong mag-atubili na sabihin sa panalangin ang laman ng ating puso. Nakaaaliw ngang malaman na nauunawaan ni Jehova ang kirot na nararamdaman natin at na naglalaan siya ng kaaliwan na kailangang-kailangan natin! Pero paano?

6 Ang isang paraan ay sa pamamagitan ngkaaliwan mula sa banal na espiritu.” (Gawa 9:31) Napakamakapangyarihan ng aktibong puwersang ito ng Diyos. Ipinangako ni Jesus na ang Ama sa langit aymagbibigay ng banal na espiritu doon sa mga humihingi sa kaniya.” (Luc. 11:13) Sinabi ni Susi, na nabanggit kanina: “Maraming beses na napapaluhod na lang kami at nagsusumamo kay Jehova na aliwin niya kami. At lagi namang binabantayan ng kapayapaan ng Diyos ang aming puso at isip.”—Basahin ang Filipos 4:6, 7.

SI JESUSISANG MADAMAYING MATAAS NA SASERDOTE

7, 8. Bakit tayo makapagtitiwala na maglalaan si Jesus ng kaaliwan?
7 Ang magiliw na empatiya ni Jehova ay kitang-kita sa mga sinabi at ginawa ng kaniyang mahabaging Anak na si Jesus noong nasa lupa ito. (Juan 5:19) Isinugo si Jesus para maglaan ng kaaliwan sa mgamay pusong wasakat salahat ng nagdadalamhati.” (Isa. 61:1, 2; Luc. 4:17-21) Nagpakita siya ng matinding habagang pakikiramay sa pagdurusa ng iba at pagnanais na maibsan iyon.—Heb. 2:17.

8 Noong bata pa si Jesus, tiyak na may mga kapamilya at kaibigan din siya na namatay. Malamang na namatay ang kaniyang ama-amahan na si Jose noong nasa kabataan si Jesus. * Isip-isipin si Jesus, malamang ay tin-edyer o mga 20 anyos, na nagdadalamhati at dinadamayan din ang kaniyang ina at mga kapatid.

9. Nang mamatay si Lazaro, paano nagpakita si Jesus ng empatiya?
9 Sa kaniyang ministeryo, ipinakita ni Jesus na talagang nauunawaan niya ang mga tao at may empatiya siya sa kanila. Halimbawa, nang mamatay ang mahal niyang kaibigan na si Lazaro, nadama rin ni Jesus ang matinding kirot ng damdamin nina Maria at Marta. Dahil sa kaniyang empatiya, lumuha siya, kahit alam niyang bubuhayin niyang muli si Lazaro.—Juan 11:33-36.

10. Bakit tayo makapagtitiwala na may simpatiya si Jesus sa atin?
10 Paano makatutulong sa atin ang pagpapakita noon ni Jesus ng simpatiya? Tinitiyak sa atin ng Kasulatan nasi Jesu-Kristo ay gayon pa rin kahapon at ngayon, at magpakailanman.” (Heb. 13:8) Dahil personal na nauunawaan ngPunong Ahente ng buhayang nadarama ng mga nagdadalamhati, “magagawa niyang saklolohan yaong mga nalalagay sa pagsubok.” (Gawa 3:15; Heb. 2:10, 18) Kaya makapagtitiwala tayo na nararamdaman ni Kristo ang pagdadalamhati ng iba, naiintindihan niya ang kanilang pinagdaraanan, at maglalaan siya ng kaaliwan satamang panahon.”—Basahin ang Hebreo 4:15, 16.

KAALIWAN MULA SA KASULATAN

11. Anong mga teksto ang nakapagbibigay ng kaaliwan sa iyo?
11 Ang ulat tungkol sa matinding pagdadalamhati ni Jesus nang mamatay si Lazaro ay isa lang sa maraming nakaaaliw na teksto sa Salita ng Diyos. Hindi na ito nakapagtataka dahilang lahat ng bagay na isinulat noong una ay isinulat sa ating ikatututo, upang sa pamamagitan ng ating pagbabata at sa pamamagitan ng kaaliwan mula sa Kasulatan ay magkaroon tayo ng pag-asa.” (Roma 15:4) Kung nagdadalamhati ka, puwede ka ring makakuha ng kaaliwan sa mga tekstong gaya nito:

Si Jehova ay malapit sa mga wasak ang puso; at yaong mga may espiritung nasisiil ay inililigtas niya.”—Awit 34:18, 19.
Nang ang aking mga nakababalisang kaisipan ay dumami sa loob ko, ang iyong mga pang-aaliw ay nagsimulang humaplos sa aking kaluluwa.”—Awit 94:19.
Naway ang ating Panginoong Jesu-Kristo mismo at ang Diyos na ating Ama, na umibig sa atin at nagbigay ng walang-hanggang kaaliwan at mabuting pag-asa sa pamamagitan ng di-sana-nararapat na kabaitan, ay umaliw sa inyong mga puso at magpatatag sa inyo.”—2 Tes. 2:16, 17. *
ANG KONGREGASYONISANG PINAGMUMULAN NG KAALIWAN

12. Ano ang isang mahalagang paraan para makapaglaan tayo ng kaaliwan sa iba?
12 Ang isa pang pinagmumulan ng kaaliwan para sa mga nagdadalamhati ay ang kongregasyong Kristiyano. (Basahin ang 1 Tesalonica 5:11.) Paano mo mapatitibay at maaaliw ang mga maybagbag na espiritu”? (Kaw. 17:22) Tandaan na maypanahon ng pagtahimik at panahon ng pagsasalita.” (Ecles. 3:7) Ipinaliwanag ng biyudang si Dalene: “Kailangan ng mga namatayan ang mapaghihingahan ng kanilang niloloob. Kaya ang pinakamahalagang magagawa mo para sa namatayan ay ang makinignang hindi sumasabat.” Sinabi naman ni Junia, na ang kuya ay nagpakamatay: “Kahit hindi mo lubusang naiintindihan ang nadarama nila, ang mahalaga ay gusto mong maunawaan iyon.”

13. Ano ang dapat nating tandaan tungkol sa pagdadalamhati?
13 Tandaan din na iba-iba ang nararanasan ng mga nagdadalamhati at ang pagpapahayag nila ng kanilang damdamin. Kung minsan, ang taong nagdadalamhati lang ang nakaaalam ng kirot na kaniyang nadarama, at baka hindi niya ito kayang ipaliwanag. Sinasabi ng Salita ng Diyos: “Nababatid ng puso ang kapaitan ng kaluluwa ng isa, at sa pagsasaya nito ay walang ibang taong manghihimasok.” (Kaw. 14:10) At kahit maipahayag pa ng isa ang kaniyang nadarama, hindi laging madali para sa iba na maunawaan ang gusto niyang sabihin.

14. Ano ang puwede nating sabihin bilang kaaliwan para sa namatayan?
14 Kaya naman, mahirap malaman kung ano ang sasabihin sa nagdadalamhati. Pero sinasabi ng Bibliya naang dila ng marurunong ay kagalingan.” (Kaw. 12:18) Marami ang nakakita ng nakaaaliw na pananalita mula sa brosyur na Kapag Namatay ang Iyong Minamahal. * Pero ang pinakamagandang magagawa mo ay angmakitangis sa mga taong tumatangis.” (Roma 12:15) “Sa pag-iyak, nailalabas ko ang nadarama ko,” ang sabi ni Gaby, na namatayan ng mister. “Kaya naman naaaliw ako kapag kasama kong umiiyak ang mga kaibigan ko. Sa panahong iyon, nadarama kong hindi ako nagdadalamhating mag-isa.”

15. Paano tayo makapaglalaan ng kaaliwan kung hiráp tayong gawin ito nang personal? (Tingnan din ang kahongNakagiginhawang mga Salita.”)
15 Kung nahihirapan kang personal na magsabi ng nakaaaliw na pananalita, puwede mo itong daanin sa sympathy card, e-mail, text, o liham. Puwede kang gumamit ng isang nakaaaliw na teksto, bumanggit ng ilang magagandang katangian ng namatay, o ng isang masayang alaala na hindi mo malilimutan. “Malaking tulong sa akin kapag nakatanggap ako ng maikli at nakapagpapatibay na mensahe o kapag inanyayahan ako ng isang kapananampalataya na makasama siya,” ang sabi ni Junia. “Dahil sa mga iyon, nadarama kong may nagmamahal at nagmamalasakit sa akin.”

16. Ano ang isa pang epektibong paraan para makapaglaan ng kaaliwan?
16 Mahalaga ring ipanalangin ang kapananampalatayang namatayan at manalanging kasama niya. Mahirap mang gawin iyan dahil baka naiiyak ka at nanginginig ang boses mo, ang iyong taos-pusong pagsusumamo alang-alang sa kaniya ay makapagbibigay ng kaaliwan. “Minsan, kapag dinadalaw ako ng mga sister para makiramay,” ang naalaala ni Dalene, “hinihilingan ko sila kung puwede silang mag-pray. Madalas, hiráp silang magsimula, pero pagkatapos ng ilang pangungusap, lumalakas na ang boses nila at nakakapanalangin sila nang taos-puso. Talagang napapatibay ako sa kanilang matatag na pananampalataya, pag-ibig, at malasakit.”

PATULOY NA MAGLAAN NG KAALIWAN

17-19. Bakit kailangan nating patuloy na maglaan ng kaaliwan?
17 Magkakaiba ang pagdadalamhati ng bawat tao. Kaya maglaan ng panahon, hindi lang sa mga unang araw habang kasama ng namatayan ang kaniyang mga kaibigan at kapamilya, kundi pati sa susunod na mga buwan kapag bumalik na ang lahat sa kanilang normal na buhay. “Ang tunay na kaibigan ay umiibig sa lahat ng panahon, at isang kapatid na ipinanganganak kapag may kabagabagan.” (Kaw. 17:17) Maaari tayong maglaan ng kaaliwan sa namatayan hanggang sa makabangon siya.—Basahin ang 1 Tesalonica 3:7.

18 Tandaan na puwedeng biglang makaramdam ng pagdadalamhati ang mga namatayan dahil sa mga anibersaryo, ilang musika, litrato, gawain, o kahit sa isang espesipikong amoy, tunog, o panahon. Para sa namatayan ng asawa, may mga bagay na baka napakahirap gawin nang mag-isa sa unang pagkakataongaya ng pagdalo sa asamblea o Memoryal. “Alam kong magiging masakit ang unang anibersaryo namin ng misis ko pagkamatay niya,” ang sabi ng isang brother, “at hindi nga ito naging madali. Pero may mga kapatid na nagplano ng maliit na salusalo para sa akin at sa malalapít kong kaibigan para hindi ako mapag-isa.”

19 Tandaan din na kailangan ng mga namatayan ang pampatibay hindi lang sa espesyal na mga okasyon. “Kadalasan, malaki ang nagagawa ng pagtulong at pakikipagsamahan kahit walang espesyal na anibersaryo,” ang sabi ni Junia. “Pinahahalagahan ko ang mga iyon at talagang nakakagaan ng loob.” Totoo, hindi natin lubusang maaalis ang pagdadalamhati o mapupunan ang nawala dahil sa pagkamatay ng kanilang minamahal, pero makapaglalaan tayo ng kaaliwan sa pamamagitan ng praktikal na tulong. (1 Juan 3:18) Naalaala ni Gaby: “Talagang nagpapasalamat ako kay Jehova dahil sa maibiging mga elder na umalalay sa akin sa mahihirap na panahon. Ipinadama nila sa akin ang maibiging kalinga ni Jehova.”

20. Bakit malaking kaaliwan sa atin ang mga pangako ni Jehova?
20 Nakaaaliw ngang malaman na aalisin ni Jehova, na Diyos ng buong kaaliwan, ang lahat ng pagdadalamhati at maglalaan siya ng walang-hanggang kaaliwan dahilang lahat ng nasa mga alaalang libingan ay makaririnig ng [tinig ni Kristo] at lalabas.” (Juan 5:28, 29) Nangangako ang Diyos nalalamunin niya ang kamatayan magpakailanman, at tiyak na papahirin ng Soberanong Panginoong Jehova ang mga luha mula sa lahat ng mukha.” (Isa. 25:8) Sa panahong iyon, sa halip namakitangis sa mga taong tumatangis,” ang lahat aymakikipagsaya sa mga taong nagsasaya.’—Roma 12:15.

Taong nagsusulat ng nakaaaliw na teksto sa isang card
Nakagiginhawang mga Salita
Narito ang mga isinulat ng ilan para maglaan ng kaaliwan sa mga namatayan:

Hindi namin alam kung ano ang sasabihin, pero mahal ka namin. Hindi namin alam ang talagang nararamdaman mo, pero alam iyon ni Jehova at patuloy ka niyang aalalayan. Sana kahit paano makatulong ang mga panalangin namin.”
Palakasin ka nawa ni Jehova sa panahon ng iyong pagdadalamhati.”
Tandaan mo na ang iyong minamahal ay nasa alaala ng Diyos, na nakakaalam ng bawat detalye tungkol sa kaniya at muling bubuhay sa kaniya.”
Hinding-hindi na haharapin uli ng minamahal mo ang huling kaaway, ang kamatayan. Samantala, ang kaniyang rekord ng pananampalataya ay mananatili hanggang sa buhayin siyang muli sa Paraiso.”
Kulang ang salita para ipaliwanag ang kirot ng pagkamatay ng minamahal, pero inaasam natin ang panahon na kukulangin tayo ng salita para ipaliwanag ang kagalakan kapag binuhay-muli ng ating makalangit na Ama ang iyong minamahal.”

Mgá táong nababalísa sa waiting room ng ospital

Makitangis sa mgá Tumatangis

00:0019:19
Patúloy ninyóng aliwin áng isát isá at patibáyin áng isát isá.”—1 TES. 5:11.

ÁWIT: 121, 75
NATÁTANDÁAN MO BA?
Paáno naglálaan ng kaaliwán si Jehóva?
Anóng mgá téksto áng makatutúlong sa mgá namatáyan?
Paáno makapagbibigáy áng kongregasyón ng kaaliwán sa mgá nagdádalamháti?
1, 2. Bákit nátin tátalakáyin kung paáno táyo makapagbibigáy ng kaaliwán sa mgá namatáyan? (Tingnán áng laráwan sa simulá ng artíkulo.)
HÁLOS isáng taón pagkamatáy ng áming anák ná laláki, nakádamá kamí ng matindíng sakít ng damdámin,” áng sábi ni Súsi. Sinábi namán ng isáng bróther ná nang bigláng mamatáy áng mísis niyá, nakaránas siyá ngdí-maipaliwanag ná kirót sa katawán.” Nakalúlungkót ná nápakarami áng dumaránas ng gayóng matindíng paghihiráp. Hindî ináasáhan ng maráming Kristiyáno ná mamamátay áng kaniláng mgá mahál sa búhay bágo áng Armagedón. Namatáyan ka man o may kilála kang nagdádalamháti, bakâ maísip mo, ‘Paáno kayâ matutulúngan áng mgá nagdádalamháti ná makayánan áng pinagdaraánan nilá?’

2 May mgá nagsasábi ná lahát ng súgat ay naghihilom sa paglípas ng panahón. Péro totoó ba iyán? “Nakíta ko ná mas támang sabíhin ná áng ginágawâ mo sa iyóng panahón áng nakakatulong sa paghihilom,” áng sábi ng isáng biyúda. Óo, gáya ng isáng súgat, áng kirót sa damdámin ay puwédeng untí-untíng gumalíng kung maíngat itóng gagamutin. Anó kayâ áng makatutúlong sa mgá namatáyan pára maghilom áng kaniláng súgat sa damdámin?

SI JEHÓVA—“ÁNG DIYÓS NG BUÓNG KAALIWÁN

3, 4. Bákit táyo makatítiyak ná naúunawáan ni Jehóva áng mgá nagdádalamháti?
3 Si Jehóva, áng áting mahabagin at makalángit ná Amá, áng pangunáhing pinagmúmulan ng kaaliwán. (Basáhin áng 2 Corinto 1:3, 4.) Siyá áng pínakamagandáng halimbáwa ng empatíya, at tiniyák niyá sa kaniyáng báyan: “Akó áng Isá ná umaaliw sa inyó.”—Isá. 51:12; Áwit 119:50, 52, 76.

4 Naranásan mísmo ng áting Amá ng magíliw ná kaawaan áng pagkamatáy ng mgá minámahal niyá, gáya nína Abrahám, Isaác, Jacób, Móises, at Háring Davíd. (Bil. 12:6-8; Mat. 22:31, 32; Gawâ 13:22) Tinítiyák sa átin ng Salitâ ng Diyós ná minimithi at pinanánabikán ni Jehóva áng panahón ná bubuháyin niyá siláng mulî. (Job 14:14, 15) Magíging masáya silá at magkakaroón ng magandáng kalusúgan. Tandaán din ná dumánas ng napakasakit ná kamatáyan áng minámahal ná Anák ng Diyósáng isá nálubháng kinagigiliwan niyá.” (Kaw. 8:22, 30) Hindî nátin káyang ilaráwan áng kirót ná naramdamán ni Jehóva dáhil díto.—Juán 5:20; 10:17.

5, 6. Paáno táyo inaaliw ni Jehóva?
5 Makapagtitiwála táyo ná kikílos si Jehóva álang-álang sa átin. Kayâ huwág táyong mag-atubilí ná sabíhin sa panalángin áng lamán ng áting púso. Nakaáalíw ngang malamán ná naúunawáan ni Jehóva áng kirót ná nararamdamán nátin at ná naglálaan siyá ng kaaliwán ná kailángang-kailángan nátin! Péro paáno?

6 Áng isáng paraán ay sa pamamagítan ngkaaliwán mulâ sa banál ná espíritu.” (Gawâ 9:31) Napakamakapangyarihan ng aktíbong puwersang itó ng Diyós. Ipinangáko ni Jesús ná áng Amá sa lángit aymagbibigáy ng banál ná espíritu doón sa mgá humíhingí sa kaniyá.” (Luc. 11:13) Sinábi ni Súsi, ná nabanggít kanína: “Maráming béses ná napapaluhod ná lang kamí at nagsúsumámo kay Jehóva ná aliwin niyá kamí. At lagì namáng binábantayán ng kapayapáan ng Diyós áng áming púso at ísip.”—Basáhin áng Filípos 4:6, 7.

SI JESÚSISÁNG MADAMAYING MATAÁS NÁ SASERDÓTE

7, 8. Bákit táyo makapagtitiwála ná maglálaán si Jesús ng kaaliwán?
7 Áng magíliw ná empatíya ni Jehóva ay kitáng-kíta sa mgá sinábi at ginawâ ng kaniyáng mahabaging Anák ná si Jesús noóng nása lúpa itó. (Juán 5:19) Isinúgò si Jesús pára maglaán ng kaaliwán sa mgámay púsong wasákat salahát ng nagdádalamháti.” (Isá. 61:1, 2; Luc. 4:17-21) Nagpakíta siyá ng matindíng habágáng pakikiramay sa pagdurúsa ng ibá at pagnanáis ná maibsan iyón.—Heb. 2:17.

8 Noóng batà pa si Jesús, tiyák ná may mgá kapamílya at kaibígan din siyá ná namatáy. Malamáng ná namatáy áng kaniyáng amá-amáhan ná si José noóng nása kabatáan si Jesús. * Ísip-isípin si Jesús, malamáng ay tin-édyer o mgá 20 ányos, ná nagdádalamháti at dinadamayan din áng kaniyáng iná at mgá kapatíd.

9. Nang mamatáy si Lázaro, paáno nagpakíta si Jesús ng empatíya?
9 Sa kaniyáng ministéryo, ipinakíta ni Jesús ná talagáng naúunawáan niyá áng mgá táo at may empatíya siyá sa kanilá. Halimbáwa, nang mamatáy áng mahál niyáng kaibígan ná si Lázaro, nadamá rín ni Jesús áng matindíng kirót ng damdámin nína María at Márta. Dáhil sa kaniyáng empatíya, lumúha siyá, káhit alám niyáng bubuháyin niyáng mulî si Lázaro.—Juán 11:33-36.

10. Bákit táyo makapagtitiwála ná may simpatiya si Jesús sa átin?
10 Paáno makatutúlong sa átin áng pagpapakita noón ni Jesús ng simpatiya? Tinítiyák sa átin ng Kasulátan nási Jésu-Krísto ay gayón pa rín kahapon at ngayón, at magpakailanmán.” (Heb. 13:8) Dáhil personál ná naúunawáan ngPunóng Ahente ng búhayáng nadárama ng mgá nagdádalamháti, “magágawa niyáng saklolohan yaóng mgá nalalagay sa pagsúbok.” (Gawâ 3:15; Heb. 2:10, 18) Kayâ makapagtitiwála táyo ná nararamdamán ni Krísto áng pagdadalamhati ng ibá, naíintindihán niyá áng kaniláng pinagdaraánan, at maglálaán siyá ng kaaliwán satámang panahón.”—Basáhin áng Hébreo 4:15, 16.

KAALIWÁN MULÂ SA KASULÁTAN

11. Anóng mgá téksto áng nakapagbibigay ng kaaliwán sa iyó?
11 Áng úlat tungkól sa matindíng pagdadalamhati ni Jesús nang mamatáy si Lázaro ay isá lang sa maráming nakaáalíw ná téksto sa Salitâ ng Diyós. Hindî ná itó nakapagtátaká dáhiláng lahát ng bágay ná isinúlat noóng úna ay isinúlat sa áting ikatututo, úpang sa pamamagítan ng áting pagbabatá at sa pamamagítan ng kaaliwán mulâ sa Kasulátan ay magkaroón táyo ng pag-ása.” (Róma 15:4) Kung nagdádalamháti ka, puwéde ka ring makakúha ng kaaliwán sa mgá tékstong gáya nitó:

Si Jehóva ay malapít sa mgá wasák áng púso; at yaóng mgá may espirítung nasisiil ay inililigtas niyá.”—Áwit 34:18, 19.
Nang áng áking mgá nakababalisang kaisipán ay dumami sa loób ko, áng iyóng mgá pang-aaliw ay nagsimuláng humaplos sa áking káluluwá.”—Áwit 94:19.
Nawây áng áting Panginoóng Jésu-Krísto mísmo at áng Diyós ná áting Amá, ná umíbig sa átin at nagbigáy ng waláng-hanggáng kaaliwán at mabúting pag-ása sa pamamagítan ng dí-sána-nararápat ná kabaítan, ay umalíw sa inyóng mgá púso at magpatatág sa inyó.”—2 Tes. 2:16, 17. *
ÁNG KONGREGASYÓNISÁNG PINAGMÚMULAN NG KAALIWÁN

12. Anó áng isáng mahalagáng paraán pára makapaglaán táyo ng kaaliwán sa ibá?
12 Áng isá pang pinagmúmulan ng kaaliwán pára sa mgá nagdádalamháti ay áng kongregasyóng Kristiyáno. (Basáhin áng 1 Tesalónica 5:11.) Paáno mo mapatitíbay at maaaliw áng mgá maybagbag ná espíritu”? (Kaw. 17:22) Tandaán ná maypanahón ng pagtahimik at panahón ng pagsásalitá.” (Ecles. 3:7) Ipinaliwánag ng biyudang si Dalene: “Kailángan ng mgá namatáyan áng mapaghihingahan ng kaniláng nilóloob. Kayâ áng pínakamahalagáng magágawa mo pára sa namatáyan ay áng makinígnang hindî sumasabat.” Sinábi namán ni Junia, ná áng kúya ay nagpakamatay: “Káhit hindî mo lubúsang naíintindihán áng nadárama nilá, áng mahalagá ay gustó mong maunawáan iyón.”

13. Anó áng dápat náting tandaán tungkól sa pagdadalamhati?
13 Tandaán din ná ibá-ibá áng naráranasan ng mgá nagdádalamháti at áng pagpápahayág nilá ng kaniláng damdámin. Kung mínsan, áng táong nagdádalamháti lang áng nakaaalám ng kirót ná kaniyáng nadárama, at bakâ hindî niyá itó káyang ipaliwánag. Sinasábi ng Salitâ ng Diyós: “Nababatid ng púso áng kapaítan ng káluluwá ng isá, at sa pagsásayá nitó ay waláng ibáng táong manghihimasok.” (Kaw. 14:10) At káhit maipahayág pa ng isá áng kaniyáng nadárama, hindî láging madalí pára sa ibá ná maunawáan áng gustó niyáng sabíhin.

14. Anó áng puwéde náting sabíhin bílang kaaliwán pára sa namatáyan?
14 Kayâ namán, mahírap malamán kung anó áng sásabíhin sa nagdádalamháti. Péro sinasábi ng Bíbliya nááng díla ng marurunong ay kagalingan.” (Kaw. 12:18) Marámi áng nakakíta ng nakaáalíw ná panánalitá mulâ sa brosyúr ná Kapág Namatáy áng Iyóng Minámahal. * Péro áng pínakamagandáng magágawa mo ay ángmakitangis sa mgá táong tumatangis.” (Róma 12:15) “Sa pag-iyak, nailalabas ko áng nadárama ko,” áng sábi ni Gaby, ná namatáyan ng mister. “Kayâ namán naaaliw akó kapág kasáma kong umiiyak áng mgá kaibígan ko. Sa panahóng iyón, nadárama kong hindî akó nagdádalamháting mag-isá.”

15. Paáno táyo makapaglálaan ng kaaliwán kung hiráp táyong gawín itó nang personál? (Tingnán din áng kahóngNakagiginhawang mgá Salitâ.”)
15 Kung nahihirápan kang personál ná magsábi ng nakaáalíw ná panánalitá, puwéde mo itóng daanin sa sympathy card, e-mail, text, o líham. Puwéde kang gumámit ng isáng nakaáalíw ná téksto, bumanggit ng iláng magagandáng katangían ng namatáy, o ng isáng masayáng alaála ná hindî mo malílimútan. “Malakíng túlong sa ákin kapág nakatanggáp akó ng maiklí at nakapagpápatíbay ná mensáhe o kapág inanyayáhan akó ng isáng kapanánampalatáya ná makasáma siyá,” áng sábi ni Junia. “Dáhil sa mgá iyón, nadárama kong may nagmamahal at nagmámalasákit sa ákin.”

16. Anó áng isá pang epektíbong paraán pára makapaglaán ng kaaliwán?
16 Mahalagá ring ipanalángin áng kapananampalatayang namatáyan at manalanging kasáma niyá. Mahírap mang gawín iyán dáhil bakâ naiiyak ka at nanginginig áng boses mo, áng iyóng taos-púsong pagsusumámo álang-álang sa kaniyá ay makapagbibigáy ng kaaliwán. “Mínsan, kapág dinadálaw akó ng mgá síster pára makiramay,” áng naálaála ni Dalene, “hinihilingan ko silá kung puwéde siláng mag-pray. Madalás, hiráp siláng magsimulá, péro pagkatápos ng iláng pangungusap, lumálakas ná áng boses nilá at nakakapanalangin silá nang taos-púso. Talagáng napapatibay akó sa kaniláng matatág ná pananámpalatáya, pag-íbig, at malasákit.”

PATÚLOY NÁ MAGLAÁN NG KAALIWÁN

17-19. Bákit kailángan náting patúloy ná maglaán ng kaaliwán?
17 Magkákaibá áng pagdadalamhati ng báwat táo. Kayâ maglaán ng panahón, hindî lang sa mgá únang áraw hábang kasáma ng namatáyan áng kaniyáng mgá kaibígan at kapamílya, kundî patí sa súsunod ná mgá buwán kapág bumalík ná áng lahát sa kaniláng normal ná búhay. “Áng túnay ná kaibígan ay umiíbig sa lahát ng panahón, at isáng kapatíd ná ipinanganganák kapág may kabagabágan.” (Kaw. 17:17) Maaári táyong maglaán ng kaaliwán sa namatáyan hanggáng sa makabángon siyá.—Basáhin áng 1 Tesalónica 3:7.

18 Tandaán ná puwédeng bigláng makaramdam ng pagdadalamhati áng mgá namatáyan dáhil sa mgá anibersaryo, iláng músika, litráto, gawáin, o káhit sa isáng espesípikong amoy, tunog, o panahón. Pára sa namatáyan ng asáwa, may mgá bágay ná bakâ napakahírap gawín nang mag-isá sa únang pagkakátaongáya ng pagdaló sa asámblea o Memoryál. “Alám kong magíging masakít áng únang anibersaryo námin ng mísis ko pagkamatáy niyá,” áng sábi ng isáng bróther, “at hindî ngâ itó nagíng madalí. Péro may mgá kapatíd ná nagpláno ng maliít ná salusalo pára sa ákin at sa malalapít kong kaibígan pára hindî akó mapág-isá.”

19 Tandaán din ná kailángan ng mgá namatáyan áng pampatíbay hindî lang sa espesyál ná mgá okasyón. “Kadalásan, malakí áng nagágawâ ng pagtúlong at pakikipagsamahan káhit waláng espesyál ná anibersaryo,” áng sábi ni Junia. “Pinaháhalagahán ko áng mgá iyón at talagáng nakakagaan ng loób.” Totoó, hindî nátin lubúsang maaalis áng pagdadalamhati o mapupunan áng nawalá dáhil sa pagkamatáy ng kaniláng minámahal, péro makapaglálaan táyo ng kaaliwán sa pamamagítan ng praktikál ná túlong. (1 Juán 3:18) Naálaála ni Gaby: “Talagáng nagpapasalámat akó kay Jehóva dáhil sa maibigíng mgá élder ná umalalay sa ákin sa mahihírap ná panahón. Ipinadama nilá sa ákin áng maibigíng kalinga ni Jehóva.”

20. Bákit malakíng kaaliwán sa átin áng mgá pangáko ni Jehóva?
20 Nakaáalíw ngang malamán ná áalisín ni Jehóva, ná Diyós ng buóng kaaliwán, áng lahát ng pagdadalamhati at maglálaán siyá ng waláng-hanggáng kaaliwán dáhiláng lahát ng nása mgá alaalang libíngan ay makaririnig ng [tínig ni Krísto] at lalabas.” (Juán 5:28, 29) Nangangako áng Diyós nálalamunin niyá áng kamatáyan magpakailanmán, at tiyák ná papahirin ng Soberánong Panginoóng Jehóva áng mgá luhà mulâ sa lahát ng mukhâ.” (Isá. 25:8) Sa panahóng iyón, sa halíp námakitangis sa mgá táong tumatangis,” áng lahát aymakikipagsaya sa mgá táong nagsasaya.’—Róma 12:15.

Táong nagsusulat ng nakaáalíw ná téksto sa isáng card
Nakagiginhawang mgá Salitâ
Nárito áng mgá isinúlat ng ilán pára maglaán ng kaaliwán sa mgá namatáyan:

Hindî námin alám kung anó áng sásabíhin, péro mahál ka námin. Hindî námin alám áng talagáng nararamdamán mo, péro alám iyón ni Jehóva at patúloy ka niyáng áalaláyan. Sána káhit paáno makatúlong áng mgá panalángin námin.”
Palakasín ka nawâ ni Jehóva sa panahón ng iyóng pagdadalamhati.”
Tandaán mo ná áng iyóng minámahal ay nása alaála ng Diyós, ná nakakaalam ng báwat detálye tungkól sa kaniyá at mulíng bubuhay sa kaniyá.”
Hindíng-hindî ná haharapín ulî ng minámahal mo áng hulíng kaáway, áng kamatáyan. Samantála, áng kaniyáng rékord ng pananámpalatáya ay mananatíli hanggáng sa buhayin siyáng mulî sa Paraíso.”
Kúlang áng salitâ pára ipaliwánag áng kirót ng pagkamatáy ng minámahal, péro ináasam nátin áng panahón ná kukulángin táyo ng salitâ pára ipaliwánag áng kagalákan kapág binuháy-mulî ng áting makalángit ná Amá áng iyóng minámahal.”